Denizcilerin Piri Reis'in Çocukluğu, Haritası, Kitab-ı Bahriye

Büyüyünce ne olmak istediğinizi hiç düşündünüz mü? Doktor, öğretmen, tarih araştırmacısı, arkeolog, mimar, pilot, bilgisayar mühendisi, politikacı, berber, dişçi

Denizcilerin Piri Reis'in Çocukluğu, Haritası, Kitab-ı Bahriye
15 Aralık 2018 - 21:46 - Güncelleme: 17 Ekim 2019 - 20:37
Büyüyünce ne olmak istediğinizi hiç düşündünüz mü? Doktor, öğretmen, tarih araştırmacısı, arkeolog, mimar, pilot, bilgisayar mühendisi, politikacı, berber, dişçi... Hepimizin hayal edip arzuladığı bir meslek vardır mutlaka. Ne olmak istediğimizi belirleyen şey ise yaşadığımız coğrafya ve görüp etkilendiklerimizle ilgilidir. Dünya haritasını çizen Piri Reis isimli denizci de işte bu şekilde karar vermiş mesleğine. Amcası Kemal Reis ünlü bir denizci olduğu için ondan etkilenmiş ve onun gemisinde çalışmaya başlayarak çok sevdiği bu mesleği yapma fırsatı bulmuş. Tabii ki sadece mesleğini yapmamış, deniz sevgisini çok daha ileriye taşıyarak dünyaya yön veren insanlardan biri olmuştur.
Nasıl mı? O halde okumaya devam edelim... Kısaca Piri Reis'i Tanıyalım Önce Piri Reis'i kısaca tanımakta fayda var. Asıl adı Ahmet Muhiddin Piri olan ünlü Osmanlı denizcisi Piri Reis, Gelibolu'da doğmuş. Amcası Kemal Reis ile birlikte 1487-1493 yılları arasında Akdeniz'in Sicilya, Korsika, Sardunya ve Fransa kıyılarına yapılan akınlara katılmış. 1486'da Endülüs'te Müslümanların hakimiyetindeki son şehir olan Gırnata'da katliama uğrayan Müslümanlar, Osmanlı Devleti'nden yardım isteyince Kemal Reis, Osmanlı bayrağı altında İspanya'ya gönderilir. Piri Reis amcasıyla beraber zor durumdaki Müslümanlara yardım eder. Daha sonra Osmanlı Padişahı II.Beyazıt, Venedik üzerine sefer hazırlığına başlamış ve yardım için Kemal Reis ile Akdeniz'deki diğer denizcileri Osmanlı donanmasına katılmaya çağırmış.
Piri Reis de 1494'te amcası ile birlikte İstanbul'da padişahın huzuruna çıkarak donanmanın resmi hizmetine girmişler. Osmanlı - Venedik mücadelesinde, Osmanlı donanmasında ilk kez kaptan olarak görev yapan Piri Reis, 1495-1510 yıllarında İnebahtı, Moton, Koron, Navarin, Midilli, Rodos gibi deniz seferlerinde görev almış, Akdeniz'de yaptığı seyirler sırasında gördüğü yerleri ve yaşadığı olayları not almaya başlamış. Öyle ki yolculuk esnasında dikkatini çeken her şeyi not alıyor, haritalar çiziyormuş. Dünyaya Çizen Denizci Piri Reis 1511 'de Kemal Reis bir deniz kazasında ölünce Piri Reis Gelibolu'ya yerleşmiş ve denizlere küsmüş. Bu sırada aldığı notlar, haritalar üzerine çalışmış ve 1513 tarihinde ilk dünya haritasını çizmiş. Düşünebiliyor musunuz? O tarihlerde keşfedilmeyen bir sürü yer ve detay varken o dünya haritasını neredeyse eksiksiz olarak tamamlamış. Çizdiği bu haritayı Osmanlı padişahı Yavuz Sultan Selim'e sunmuş. Bu haritanın şu an İstanbul'da, Topkapı Sarayı Müzesi'nde bulunduğunu söyleyelim. Macellan'ın dünyanın yuvarlak olduğunu söylemesinden çok önce Piri Reis dünyanın yuvarlak olduğunu bu harita ile ispat etmişti. Piri Reis bu haritayı sunduğu sırada padişah ile birlikte Mısır seferinde idi. Piri Reis'in Denizcilik Kitabı Yavuz Sultan Selim'in vefatının ardından Kanuni Sultan Süleyman döneminde de denizlere açılan Piri Reis bu görevi sırasında yine üstün başarılara imza atmış. Kanuni Sultan Süleyman'ın damadı ve sadrazamı İbrahim Paşa, Mısır seferinde Piri Reis'i yanma kılavuz kaptan olarak almış. Bu sefer sırasında Piri Reis'in kendi hazırladığı kılavuzdan yararlandığını fark eden sadrazam, eserin temize çekilerek Sultan'a sunulmasını istemiş ve Piri Reis, bu kitabı çizdirerek 1 526'da Kanuni ye sunmuş.
Kitab-ı Bahriye, yani Denizcilik Kitabı isimli bu eser, denizcilikle ilgili bir çok önemli ve yeni bilgi içerdiği için yüzyıllar boyunca denizcilerin adeta başucu kitabı olmuştur. Kitapta Sadece Haritalar Yoktur. Daha Neler Neler... Fırtınalar, pusulalar, haritalar, yıldızlarla yön bulma, okyanuslar, kara parçaları, Avrupalı kâşiflerin seyahatleri ve seyir kılavuzlarından oluşan kitapta ayrıca onlarca harita vardır. Brezilya'dan ilk defa bahseden harita Piri Reis'indir. Bu durum, Brezilyalılar için tarihlerinin başlangıcı kabul edilir. Çanakkale Boğazı, Ege Denizi adaları, Yunanistan, Adriyatik, İspanya, Fransa, Kuzey Afrika, Doğu Akdeniz ve İtalya kıyıları, Sicilya, Sardunya, Korsika, Kanarya adaları, Mora Yarımadası, Mısır ve Nil Nehri ile Girit ve Kıbrıs'ı anlatan kitap, bugün bile çok değerli bir coğrafya eseridir. Kitab-ı Bahriye nin kopyaları İstanbul, Bolonya, Londra, Viyana, Paris gibi şehirlerin kütüphanelerinde sergilenmektedir. Çocukluğunda duyduğu ilgi ve merakla yetişen Piri Reis, bütün dünyanın tanıdığı bir deniz bilgini olmuştur. (Derin Tarih Dergisi; Semih Can) Kafakalem.com Bilgi-Fikir