Mısır Sanatının Genel Özelliklerinden Ön Plana Çıkan Kabartma ve Resim

Mısır sanatının genel özellikleri nelerdir? Mısır'da sanat sanat için midir? Mısırlıların sanata bakış açısı nasıldır? Tarihi Mısır sanatı hakkında bilgi. Mısır'da kabartma ve resim. Mısır sanatının tarihi ve özellikleri.

Mısır Sanatının Genel Özelliklerinden Ön Plana Çıkan Kabartma ve Resim
04 Ocak 2020 - 14:09

Mısır tasviri sanat biçimleri -heykel, kabartma ve resim- Hanedanlar Döneminin başlarında belirgin bir özelliğe sahipti. Aynı dönemde, örneğin boyalı desen işçiliği, taş vazo yapımı, fildişi oymacılığı, mobilya ve madeni eşya yapımı gibi süslemeli ve işlevsel sanat dallarının düzeyi de yüksekti.

Mimari yeni malzemenin kullanılması ve yeni biçimlerin ortaya çıkmasıyla o tarihten sonra hızla gelişti. Başlangıçtan beri, çeşitli türlerdeki sanat eserleri Mısır’dan geriye kalan şaşılacak derecede homojen en önemli tek miras oluştururlar. Çeşitli dönemler boyunca sanattaki değişimler toplumsal değişimleri yansıtır ve onlara ışık tutar; oysa sanat, ilhamını dünyadan çok diğer sanatlardan alır. Mısır sanatı yüzeysel bir biçimde anlaşılır kılınabilir, ama başka bir düzeyde Batı sanatına son derece yabancı kalır.

MISIR SANATINDA SANAT HALK İÇİNDİR

Mısır eserlerinden pek azı “sanat sanat için"dir ilkesiyle üretilmişlerdir. Her birinin ya gündelik kullanımda ya da daha genel olarak din ve gömülme işleri bağlamında bir işlevi vardır. Bunlara sanat eserleri denilmemesi gerektiği zaman zaman ileri sürülmüştür, ama bir nesnenin sanatsal özelliği ile işlevi arasında zorunlu bir çelişki yoktur.


Denilebilir ki, bir nesnenin sanat niteliği, işlevsel özelliğine ek bir öğedir. Mısır sanatının “sanat” olarak Mısırlıların kafasındaki yeri, Batılıların kafasındaki Batı sanatının yerinden farklıydı ama aralarında temel bir tür farklılığı yoktur. Tersine, Mısır ve Batı sanatları şaşılacak derecede birbirlerine benzerler. Mısır’da da, Batı toplumunda olduğu gibi sanat önemli bir itibar odağıydı.

MISIR SANATINDA KABARTMA VE RESİM

Kabartma benzetme, ışık ve gölge yoluyla etkili olurken, resim çizgi ve rengi kullanır, ama her ikisinde de kullanılan tasvir teknikleri aynıdır; ayrıca her ikisi de renkliydi. Kabartma oyuntulu ya da çıkıntılı olabilir. Çıkıntılı kabartmada şekilleri çevreleyen yüzey 5 milimetre kadar gömük olur, böylece şekiller onun üzerinde dışarıya doğru dururlar.

Mısır sanatında girintili kabartmalarda şekillerin dış çizgileri yüzeyin içine oyulur ve şekiller işlenir. Dışa çıkık kabartmalar, daha çok yapıların içinde, güneşte daha iyi gözüken içeri girik kabartmalar ise, yapıların dışında kullanılırdı. Ama yine de çeşitli dönemlerde farklı uygulamalar olmuştur: içeri girik kabartmalar aynı zamanda daha da ucuzdu.

MISIR SANATINDA YAZMA ve TASVİR ÖRTÜŞÜR

Başlıca dinsel yapılar ve önemli özel mezarlar kabartma ile süslenirdi. Kabartma yapımına elverişli olmayan kalitesiz taşın kullanıldığı mezarlarda ya da ucuza mal etmek için ya da kalıcı olmayan yapılarda ve özel evlerin ve kral saraylarının kabartma yapmaya elverişli olmayan çamur biriket yüzeylerinde resim kullanılırdı. Resim ikinci derece önemdeyse de, bu alanda ortaya konulmuş çok büyük eserler vardır, ayrıca kullanılan teknikler sanatların bu alanda kabartmaya oranla daha özgür çalışmalarına olanak sağlamıştır.



Ender rastlanan bir tasvir biçimi de kakmacılıktır. Maydum’da 4. Hanedan’a ait küçük bir grup mezar süslemesi, taşın içine yerleştirilmiş renkli çamurla yapılmıştı, daha sonraki dönemlerde, özellikle küçük nesnelerde ve büyük kabartmalarda ayrıntıları oluşturmak için cam ve renkli taşlar kullanılmıştır; bu Amama dönemine özgü bir yöntemdir.

Mısır’da yazma ve tasvir birbiriyle çok yakından bağlantılıdır. Hiyeroglif işaretleri kendileri birer resimdir ve dile getirdikleri, dizilişlerini belirleyen dilsel ve süslemeye yönelik olanları dışında, tasvirinkinden pek farklı değildir. Tersine, birçok resim, hiyeroglif metinleri içerir, bunlar görüntüyü açıklayan bilgiler verebilir ya da bazı tapınak kabartmalarında olduğu gibi, görsel öğeyi tümüyle biçimleyebilirler, Mezar kabartmalarında ana biçim iyice büyütülmüş bir hiyerogliftir, bu da kişinin adını veren ve metin dışında bırakılan işaretin yerini alır. Biçim ve metin karşılıklı olarak birbirlerine bağımlıdırlar.

 


YORUMLAR

  • 0 Yorum