Rapunzel efsanesinin gerçekte Osmanlı'da yaşandığını biliyor muydunuz?

Bir aşk efsanesi uzun saçlı Rapunzel'in hikayesi ile büyüdü çocuklar. Bir efsane olarak anlatılmıştı ama Osmanlı'da gerçeği yaşanmıştı.

Rapunzel efsanesinin gerçekte Osmanlı'da yaşandığını biliyor muydunuz?
Editör: Eren Haklı
19 Kasım 2020 - 15:13

Sevdiği adamın yanına çıkabilmesi için yıllar yılı uzattığı saçlarını ip misali aşağıya sarkıtan Rapunzel Efsanesi’ni biliyor musunuz? Size bu efsanenin Batı’da anlatılmadan çok önce Osmanlı tarihinde dilde dile anlatıldığını söylesem ne dersiniz?
Günümüz İstanbul’un, Anadolu yakasındaki hakim tepelerinden biri olan Aydos, 11. yüzyılda Türk akınlarına karşı İstanbul’un korunmasında çok önemli bir yere sahipti. Osmanlıların gelişinden sonra 1326-1328 yılları arasında Kocaeli yarımadası ve bugünkü İstanbul’un Anadolu yakası da kısmen fethedilmişti. Orhan Gazi dönemindeki fetihlerde, Akça Koca, Konur Alp ve Abdurrahman Gazi gibi kumandanlar önemli bir yere sahipti.
Orhan Gazi dönemindeki fetihlerin en ilginç olanı Aydos Kalesi’nin kuşatılması esnasında gerçekleşti. 1328’de fethedilen kale, Tekfurun kızının Abdurrahman Gazi’ye aşık olarak kaleyi teslim etmesi şeklinde gerçekleşmişti.
15. yüzyıl Osmanlı tarihçisi Aşıkpaşazade bu hikayenin ilk anlatıcısıdır. Aşıkpaşazade’ye göre Tekfur’un kızı bir rüya görür. Rüyasında bir kuyuya düşmüştür. Yakışıklı bir kahraman gelip onu kurtarır, elbiselerini çıkartıp onu yıkar ve temiz ipek elbiseler giydirir. Tekfur’un kızı bu rüyanın etkisinden henüz kurtulamamışken Osmanlılar Aydos Kalesi’ni kuşatmıştır. Surların üzerinden bakarken, rüyasında gördüğü adamı görür. O adam Abdurrahman Gazi’dir.
Hemen bir mektup yazarak bir taşa sarıp kuşatma birliklerinin arasına atar. Taş, Abdurrahman Gazi’nin ayağının dibine düşer. İçindeki mektubu Rumca bilen bir askere çevirtirler. Tekfur’un kızı mektubunda Osmanlı birliklerinin çekiliyor gibi yapmasını, gece Abdurrahman Gazi’nin yanına güvendiği adamlarını alarak tekrar gelmesini, kaleyi teslim edeceğini bildirir.
Gaziler planı uygulamaya koyarlar. Bu sırada Tekfur ve adamları zafer sarhoşluğu içerisinde eğlenceye dalmışlardır. Gece kale surlarına yaklaşan Abdurrahman Gazi’ye Tekfur’un kızı bir ip sarkıtır. Gazi buradan surlara çıkar ve kapıları Osmanlı birliklerine açarak kalenin fethini . Fetihten sonra ise Orhan Gazi, Abdurrahman ile Tekfur’un kızını evlendirir.
Yarı gerçek yarı efsane olan bu hikaye, Aşıkpaşazade’den sonra da anlatılmaya devam etti. Hadidî, Hoca Sadeddin, İbn-i Kemal, Katip Çelebi ve birçok tarihçi tarafından…
Olayın Rapunzel efsanesindeki gibi Tekfur’un kızının Gazi’ye ip değil de saçının sarkıttığı hikayesi ise Kanûnî devrinin resmi şehnâmecisi Arifî tarafından 1558 tarihli Osmannâme isimli kitapta bulunan bir minyatürde resmedildi. Bu anlatımda hiç şüphesiz 11. yüzyılda Firdevsî’nin yazdığı Şehname esin kaynağı olmuştur. Şehnamede de Rüstem’in babası Zal, Kabil Kalesi’ne gitmiş ve hükümdarın kızı Rudaba’nın sarkıttığı saçlarına tırmanarak kaleye girmiştir. İşte bu hikayeler 17. yüzyıla gelindiğinde Rapunzel masalına dönüşmüştür.
Kaynak: Enes Türkoğlu, Osmanlı Tarihinden İlginç Hikaye ve Anekdotlar


YORUMLAR

  • 0 Yorum