Sıradışı Sanat Adamlarından Antik Yunan Şairi Arkhilokhos ve Sanata Katkısı

Eflatun'un bilgeler bilgesi diye adlandırdığı Arkhilokhos, Antik Yunan şairlerinin öncülerindendir. Asker kökenli olması yazdığı şiirlere etki etmiştir. İlginç hayatı ile şairlere örnek olmuştur. Arkhilokhos'un sanat anlayışı, hayatı ve hakkında bilinmeyenleri yazımızda derledik.

Sıradışı Sanat Adamlarından Antik Yunan Şairi Arkhilokhos ve Sanata Katkısı
18 Mart 2020 - 04:14

M.Ö. 7. yüzyılın ikinci yarısında (M.Ö. 680 - 645) yaşamış Antik Yunan şairi. Mermeriyle ünlü Paros kasabasındandır. Şiirleri elimize geçmiş en eski lirik şairdir. İlk kez tam anlamıyla şahsî denilebilecek şiirler yazmış, lirik şiirde çığır açmış büyük bir şairdir. Hiçbir kaynakta hayatıyla ilgili bilgi yoktur, fakat bir monodik, lirik şair olarak kendisinden oldukça bahsetmiştir. Şiirlerinde bahsettiği çağdaş olaylardan yaşadığı yıllar ortaya çıkarılabilmektedir.

Paroslular M.Ö. 8. yüzyılın ilk yarısında Thasos adasında bir yerleşim kurma girişiminde bulunmuşlardır. Arkhilokhos'un babası yahut dedesi bu yerleşimcilerin başında yer alır. Yerleşimci grubun başında soylu bir kişinin bulunduğu düşünülürse, Arkhilokhos'un da soylu bir aileden geldiği anlaşılır.



ARKHİLOKHOS ŞAİR BİR ASKERDİR
Yine şiirlerine dayanarak bir ara yoksul düştüğü ve paralı askerlik yaptığı bilinir. Ege kıyılarını baştan aşağı dolaşmış, Karadeniz'e çıkmış, Yunan Yarımadası'na da geçmiştir. Bu yerlere şiirlerinde yer vermiştir. Hayatının büyük bir bölümünü asker olarak geçirdiği için sert, kırıcı, öfkeli ve alaycı bir karakteri vardır. Ama bu karakterin altında içli, duygulu ve alıngan bir insan gizlidir.


Bu kişilik özellikleri de şiirine aynen yansımıştır. Çevresindekilere, hatta dostlarına bile son derece kırıcı olabilen bir dille seslenmiştir.
Bütün bu taşkınlığına rağmen şiirleri daima bir ölçü içerir. Bu  bakımdan da gerçek bir Yunanlı'dır. Arkhilokhos'un dünya görüşü de Yunanlarınkinden pek farklı değildir. Kadere inancı vardır. İnsanların durumu her gün değişebilir, o hâlde insan yaşadığı sürece önüne çıkan fırsatları değerlendirmeli ve mutlu olmaya bakmalıdır.

ARKHİLOKHOS'UN SANAT ANLAYIŞI

Hiciv, şahsî eleştiri içeren, konuşma diline en yakın dille yazılmış, konusu genellikle günlük hayattan alınmış iambos türü ilk olarak Arkhilokhos'ta görülür. En çok kullandığı bir diğer vezin de elegeia'dır. Dili göz önüne alındığında, Arkhilokhos'un kullandığı kelime adedi 800 - 860 arasındadır. Bunlardan 680'i Homeros'un kullandığı kelimelerdir. Anlaşıldığı üzere başka bir türün şairi olmasına rağmen Homeros'un etkisi altındadır. Geri kalan kelimelerin bir kısmını halk dilinden almıştır, bir kısmını da kendisi yapmıştır.

EFLATIN ARKHİLOKHOS'U ÖVMÜŞTÜR
Arkhilokhos sonraki çağlarda da sözü edilen bir şairdir. Bir Helenistik çağ eleştirmeni olan Peri Hypsos'un yazarı, ondan övgüyle söz eder. Romalı Quintilianus da Arkhilokhos'a olan hayranlığı dile getirir. Felsefe öğretisi gereğince şairleri ideal devletinden kovan Eflatun bile Arkhilokhos için "bilgeler bilgesi" sıfatını kullanmıştır. Hellenistik çağın bir ürünü olan filoloji biliminin en çok incelediği şair Arkhilokhos'tur. Romalı şairler arasında Horatius'a örnek olmuştur.


 

YORUMLAR

  • 0 Yorum