Tükenmişlik sendromu nedir? Tüm evreleri belirtileri ve tedavisi hakkında uzmanından uyarılar

Burnout yani tükenmişlik sendromunu ünlü hastalığı olarak bilsek de günümüzde birçok insan bu duygusal rahatsızlığa yakalanabiliyor. Biz de bu makalemizde tükenmişlik sendromunun ne olduğunu, belirtilerini ve tedavisini ele aldık. Klinik psikologlar tarafından en çok kimlerde görüldüğüne dair derlemelere yer verdik. Tükenmişlik sendromunun tarihi ve dikkat edilmesi gerekenleri. Stres ve kaygı ile ortaya çıkan duygusal tükenmişliğin uyku düzeni ve dikkat edilmesi gerekenleri ele aldık.

Tükenmişlik sendromu nedir? Tüm evreleri belirtileri ve tedavisi hakkında uzmanından uyarılar
26 Haziran 2020 - 05:15

Tükenmişlik sendromunu Türkiye olarak ilk ünlülerden duyduk. Fakat zamanla bunun bir magazin şımarıklığı hastalığı değil, tedavi görülmesi gereken psikolojik bir rahatsızlık olduğunu anladık. İş hayatında uzun süre başarısızlık ya da aniden gelen başarı, maddiyat tükenmişlik sendromunun nedeni olabilir. Öte yandan uzun süreli sıkıntı ve stres de tükenmişlik sendromuna sebep olabilir. Tükenmişlik sendromu makalelerinden kısaca tanımlamak istersek, Kişinin dünyaya karşı olan isteksizliğidir diyebiliriz.

Tanısı 1970'lerde 'Burnout Sendromu' olarak konulan ve zamanla tükenmişlik sendromu ismini alan bu rahatsızlık, bireyin bir işi yaparken hemen sıkılması, iş sonucunda elde edeceği kazanımın kendisini tatmin etmemesi ve kendini sürekli halsiz hissetmesi gibi belli başlı şikayetlerle ortaya çıkıyor. Uzmanlar, erken teşhisle hastalığın tedavi edileceğini belirtiyor. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Hastanesi Klinik Psikolog Özgenur Taşkın da tükenmişlik sendromu ile ilgili önemli noktalara dikkat çekiyor.

TÜKENMİŞLİK SENDROMU NASIL ORTAYA ÇIKTI?

Amerikalı Psikoterapist Herbert Freudenberger, uzun çalışmaları sonucu ilk defa 1970 yılında 'Burnout' ismiyle psikolojik bir rahatsızlıktan bahsetti. Psikoterapist Freudenberger, bu hastalığın nedenlerini ve tanımını şöyle yapmıştı: Bireyin kendini her işe hazır hissetmemesi, sürekli yorgunluk ve bunu izleyen vücudun her bölgesinde görülen ağrılar ve yapılan işlere karşı isteksizlik olarak değerlendirmişti.

 

Tükenmişlik sendromu ilk olarak işinde çok başarılı insanların bir zaman sonra tatmin olmaması ile baş gösteren bir hastalık olarak tanımlanıyordu. Fakat zamanla iş dışında da tükenmişli,k sendromuna yakalanan veya yakalandığını düşünen insanlar da bulunuyor. Bu sendromun en tipik özelliği ise kişinin başarılara dahi ilgisiz kalması ile belirlenebiliyor. Tükenmişlik sendromuna yakalanmış insanlar, iş hayatından sıyrılmış bir biçimde tatile gitseler bile dinlenmek yerine orada da yorulacaklardır. Bu psikolojik olan bir yorgunluktur.

BURNOUT SENDROMU EN ÇOK KİMDE GÖRÜLÜR?

Tükenmişlik sendromu üzerine yapılmış araştırmalarda bu hastalığın en çok görüldüğü kişilerin sorumluluğu fazlasıyla üstüne alan insanlarda olduğu görülüyor. Örneğin bir ailenin tüm bakımını ya da sorunlarını üzerine alan bireylerde görülme ihtimali daha fazla artabiliyor. Burnout sendromu fazla sorumluluk alan bireyin; yapılacak tüm işleri yapması, hayatı işten ve görevlerden ibaret algılaması ile ortaya çıkabiliyor.

TÜKENMİŞLİK SENDROMU BELİRTİLERİ

Tükenmişlik sendromunun kişilerde duygusal, depersonalizasyon, düşük verimlilik ve yetersizlik duygusu olmak üzere üç farklı şekilde görülebildiğini ifade eden Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, “Kişi duygusal anlamda tükenmişlik yaşıyorsa iş yapmasına gerek olmuyor, sabahın erken saatlerinde işe gittiğinde bile kendilerini tükenmiş hissedebilir." ifadelerini kullandı. Klinik Psikolog Taşkın, bireyin duygusal tükenmişlik yaşaması halinde yorgunluğunun geçmeyeceğini söyledi.

 

Taşkın, "Tükenmişlik sendromuna yakalanan birey, iş çıkışında arkadaşlarıyla keyifli vakit geçirmek için buluşsa bile mutlu olamayacaktır. Tatile gidildiğinde oradan dinlenilmiş ve yaşama sevinci ile dolu olarak dönmesi gerekirken duygusal tükenmişlikte tam tersi bile olabilir" dedi. Taşkın, örneklerden sonra tükenmişliği duygusal yorgunluk olarak tanımladı. Tükenmişlik sendromunun en önemli belirtisi olarak da uyku bozukluğuna dikkat çekti.

Tükenmişliğin ilk sinyali uyku diyen Taşkın, "Mağdur kişiler uykuya hemen dalamazlar. Sabahları çok erken kalkabilirler. Tüm sıkıntıların kendilerine geleceğine ve bu üzücü haberlerin hemen yakınlarında olduğuna inanırlar. Psikolojik bu etmenlerin fiziki olarak yansımaları da vardır. Kimine mide rahatsızlığı kimine de boyun ve sırt ağrıları olarak dönebilir." şeklinde konuştu.

 

TÜKENMİŞLİK SENDROMUNUN TEDAVİSİ

Klinik Psikolog Taşkın, tükenmişlik sendromunun en önemli tedavisinin erken tanı olduğuna dikkat çekti. Bu sendromu yaşama riski taşıyan bireylerin ilk önce yüklerini hafiflemek yerine daha fazla yoğunlaşıp kendilerini unuttuğunu söyledi. Taşkın, "Bu durumda sıkıntının iyice artacağı uyarısında bulundu. Bireyin hayatında böyle bir evreye girdiğini görmesiyle çalışmalarına bir süre ara verip sorunun olup olmadığını anlamaya çalışmalı ve gerçekten olduğunu düşünüyorsa bir uzmandan yardım almalı. Stres ve kaygının kendisini ele geçirmesine izin vermemeli. Kendisini uzmana telim ettikten sonra gerekli tedavi ve önerilere harfiyen uyarak süreci kolaylıkla atlatabilir" dedi.


YORUMLAR

  • 0 Yorum